Phương pháp sàng lọc mới phát hiện khả năng lây nhiễm nCoV

Protein S của virus corona kết liên với các thụ thể ACE2 trong tế bào người ưng chuẩn miền RBD. Ảnh: Sina.

Phương pháp mới được phát triển bởi nhóm nghiên cứu đứng đầu là tấn sĩ Vincent Munster, nhà virus học thuộc Viện Dị ứng và Bệnh lây Mỹ, giúp gạn lọc nhanh phát hiện khả năng lây truyền của nCoV. Kết quả nghiên cứu được đăng trên trang tập san khoa học quốc tế Nature MicroBiology ngày 24/2.

Trong phân loại, nCoV và SAR- CoV đều thuộc virus corona loại B. Phương pháp mới này tụ họp vào đích phân tách miền kết liên thụ thể RBD ( Rho binding domain ) của protein S trong virus corona loại B, thay thế phương pháp tổng hợp truyền thống cả chuỗi protein S. Phương pháp này được nhóm nghiên cứu cho là hiệu quả hơn với tổn phí hợp lý.

Nghiên cứu về cấu trúc của virus corona, nhóm chỉ ra rằng miền RBD tăng đột biến và có khả năng duy trì độc lập với miền còn lại của protein S. Miền RBD có vai trò quan yếu trong protein S vì chứa quờ quạng các thông tin cấu trúc của nCoV để liên kết với thụ thể vật chủ. Do đó, chỉ cần thẩm tra chức năng RBD trong protein S của virus corona loại B cũng có thể phát triển khả năng lây truyền của virus corona thay vì mất hàng tuần để sàng lọc tất cả cả chuỗi protein S.

Phương pháp mới của nhóm nghiên cứu được dựa trên cơ sở virus xâm nhập vào tế bào vật chủ là bước quan yếu để lây lan giữa các loài. Cụ thể, tuốt tuột các loại virus corona đều có mã hiệu là một protein S, liên kết với thụ thể các tế bào chủ để thâm nhập. Đối với virus corona loại B, miền liên kết giữa tế bào chủ với protein S là miền RBD. Do đó, nhóm nghiên cứu đã tổng hợp, nhân bản miền RBD dựa trên lớp lang gene và tiến hành thử nghiệm đánh giá. Kết quả cho thấy nCoV có thể sử dụng thụ thể ACE2 để xâm nhập vào các tế bào. Kết luận này sau đó được công nhận bởi các nghiên cứu khác.

Trước đó, Tiến sĩ Vincent đã nghiên cứu nhiều loại virus corona khác nhau được tìm thấy ở dơi, lạc đà và nhiều loài hoang dại khác, phát hiện hàng nghìn chuỗi virus corona. Tuy nhiên, chỉ có một vài loại virus corona có thể vượt qua hệ miễn nhiễm của các loài, thâm nhập vào thân và lây lan từ động vật sang người để trở thành virus gây bệnh.

Cũng như SAR-CoV, nCoV có thể gây ra các bệnh hô hấp nghiêm trọng ở người. Các nhà nghiên cứu đã thí điểm virus SAR-CoV-2 và nhanh chóng tìm ra cách thức virus corona lây vào thân con người là nhờ thụ thể ACE2. Kết quả này trước đó đã được công bố trên bioRxiv, hiệp với kết quả của nhóm nghiên cứu của nhà virus học Trung Quốc Shi Zhengli.

Nguyễn Xuân (Theo Sina, Nature )