Thứ Sáu, 8 tháng 11, 2019

Nhận diện, ứng phó với tâm lý lo âu khi trẻ đi học

Với các trường hợp này chúng ta cần làm gì để giúp trẻ?

Tại sao trẻ lo lắng, găng tay khi phải đi học?

Như chúng ta đã biết, con nít có rất nhiều lo âu và xuất hiện ở từng độ tuổi. Ngay từ bé, trẻ thường bám theo kêu khóc khi mẹ rời nhà đi chợ hay đi làm. lo lắng thường gặp ở trẻ nít 1 - 3 tuổi, tỷ lệ ngang nhau ở hai giới. Có thể khởi phát ở tuổi trước khi đi học, nhưng nhiều trường hợp bắt đầu ở 10 - 12 tuổi; thể nặng điển hình là không chịu đi học.

Có nhiều nguyên cớ dẫn đến hiện tượng trên:

Các nguyên tố tâm lý xã hội: Trẻ nhỏ chưa trưởng thành và còn lệ thuộc vào mẹ; có nhiều lo sợ xảy ra trong giai đoạn phát triển như sợ mất mẹ, sợ mất tình yêu của mẹ,... đặc biệt là sợ phải chia ly với mẹ (sợ mất mẹ). con nít chỉ cảm thấy an toàn khi có mặt cha mẹ mình.

Các nguyên tố tính cách: Việc trẻ thơ không muốn đi học, sợ đi học có thể là do trẻ nhận thức kém không theo kịp các bạn; trẻ khó thích ứng với môi trường mới do có điều kiện ăn ở, coi ngó dị biệt so với môi trường cũ... Một số trẻ thường chu đáo tường tận, muốn làm vui lòng, có xu hướng tuân thủ. Gia đình có khuynh hướng gắn bó chăm chút nhau, trẻ nít được chiều chuộng, cha mẹ quá quan hoài.

Việc đổi thay môi trường sống, chuyển trường, chuyển lớp, chuyển chỗ ở đều là các cảnh huống gây stress với những trẻ này.

Nhân tố di truyền: Các nghiên cứu gia đình cho thấy trẻ mỏ bị lo lắng thường là con của người bị rối loạn lo âu chia ly thời trẻ.

Nhân tố học tập: trẻ em thường tập nhiễm tính cách của bố mẹ. cha mẹ bị lo lắng ám ảnh sợ, con cái sẽ thích nghi với các hoàn cảnh mới với tính cách ám ảnh sợ, đặc biệt là với môi dài đường.

yếu tố từ môi trường: Các nhân tố bất lợi từ môi trường như điều kiện sinh hoạt và học tập nghèo nàn, trình độ nghiệp vụ sự phạm yếu kém, thỉnh thoảng trẻ bị bạn bắt nạt hay bị cô giáo mắng, đánh, tạo áp lực...

Cha mẹ, giáo viên nên gần gũi, động viên trẻ, giúp trẻ giảm bớt lo âu khi đi học. (ảnh minh họa)

cha mẹ, cha nên gần gũi, cổ vũ trẻ, giúp trẻ giảm bớt lo âu khi đi học. (ảnh minh họa)

thể hiện và giải pháp

Một số trẻ stress lo lắng khi đổi thay môi trường kèm theo các triệu chứng bệnh về thực thể như buồn nôn, đau dạ dày, đau chỗ này đau chỗ khác, đau đầu, đau bụng, choáng váng, chóng mặt, các triệu chứng này giống như cảm cúm. Ở trẻ lớn hơn và thanh thiếu niên, có thể thấy các triệu chứng tiêu biểu về tim mạch và hô hấp, đau ngực, hồi hộp, chóng mặt, choáng váng, nghẹt thở. Một số trẻ còn kèm theo các biểu thị của rối loạn giấc ngủ như đòi mẹ hay người có quan hệ gắn bó nằm bên cạnh cho đến khi trẻ ngủ, sợ bóng tối, khó ngủ, ác mộng…

Với những trường hợp này, đầu tiên, chúng ta cần bình tĩnh tìm hiểu căn do khiến con lo lắng, sợ đến trường. Khi tìm được nguyên cớ xác thực chúng ta mới có thể tìm được cách khắc phục thích hợp.

ba má nên gần gũi, lắng tai và theo dõi những tâm tư và biểu hiện của con cái. Tuyệt đối không tạo sức ép cho trẻ, song song có thể góp ý để bố biết tình trạng của con, từ đó cầm cố khích lệ con nhiều hơn, giúp con dần làm quen với môi trường mới. Chúng ta cũng có thể nhờ tía tạo điều kiện để con ngồi gần, chơi cùng các bạn có tính cách vui vẻ, hòa đồng trong lớp để trẻ nhanh chóng tìm được niềm vui kết bạn khi đến trường.

Ngoài ra, cha mẹ không nên thể hiện thái độ quá sốt sắng hay bị chi phối khi trẻ kêu mệt, đau đầu, đau bụng, buồn nôn hoặc có các triệu chứng này. Vì khi đó, trẻ có thể càng cố tình tỏ ra trầm trọng hơn và viện vào cớ đó để nghỉ học, hay không làm những việc chúng không thích. bác mẹ cũng cần xác định rằng, những khó khăn này của trẻ không thể chấm dứt ngay nên cần kiên trì để trợ giúp con khắc phục.

Điều thiết thực nhất là ba má nên chuẩn bị cho trẻ làm quen với môi trường mới ngay từ khi trẻ còn học ở bậc học dưới hay ở nhà bằng cách rèn cho con biết tuân một số lề luật như ngồi yên, giữ lặng im trong khoảng thời gian nhất quyết, giúp con làm quen dần với các tri thức mới... Khi dạy con, ba má cần chọn lựa theo ý thích của con và không nên theo kiểu bắt ép nhồi nhét. Hoạt động học tập nên xen kẽ với hoạt động chơi như vẽ, tô màu, xếp hình... ba má có thể dạy trẻ duyệt các hoạt động trong cuộc sống hằng ngày như để trẻ đếm, lấy bát, đũa mỗi bữa cơm, đếm bậc cầu thang, chiếu lệ trừ số táo, số kẹo đã ăn...

Tuy nhiên, khi chúng ta đã tìm hiểu tường tận các duyên cớ và đã bền chí thực hiện các cách khắc phục mà trẻ vẫn có biểu lộ lo âu, sợ hãi tăng lên hoặc mệt mỏi, sút cân thì việc cần làm là đưa trẻ đến các chuyên gia sức khỏe thần kinh và tâm lý để nhận sự đánh giá tư vấn và viện trợ kịp thời.

ThS Tâm lý Nguyễn Như Phương

0 nhận xét:

Đăng nhận xét